logo Gemeente Tilburg Gemeente Tilburg

Ecologisch maaibeheer en ecologisch maaien

Biodiversiteit is belangrijk voor de gemeente. De manier waarop we onze bermen onderhouden, heeft met daarmee te maken. Als gemeente maaien we ecologisch. Het beleid dat daarachter zit, noemen we ecologisch maaibeheer. Waarom we dat doen en hoe we dat doen, lees je op deze pagina.

Werken aan herstel- en behoud van biodiversiteit

De biodiversiteit (de variatie aan planten en dieren, red.) loopt wereldwijd sterk terug. Vooral omdat er steeds minder geschikte plekken zijn waar planten en dieren kunnen leven. Om hier in Tilburg iets aan te doen, stelde de gemeente de Beleidsnota biodiversiteit 2024 op. Een van de belangrijkste punten daarin was: beter rekening houden met plant- en diersoorten in de projecten die we opzetten en in de manier waarop we met onze natuur omgaan.

Veel soorten

In onze gemeente komen veel verschillende planten en dieren voor. Gangbare soorten als de merel en de dagpauwoog. Maar ook meer unieke soorten, als de boomkikker, de levendbarende hagedis en kattendoorn. 

Kleine leefgebieden

Veel planten en dieren hebben steeds minder ruimte om te leven, ook in de gemeente Tilburg. De nog bestaande leefgebieden zijn klein en vaak niet met elkaar verbonden. Een van de doelstellingen van de gemeente is: deze leefgebieden meer met elkaar verbinden en zorgen voor voldoende plekken waar planten en dieren kunnen leven. Dat kan door bijvoorbeeld obstakels weg te halen en de openbare verlichting aan te passen. En door ook goed na te denken hoe we die gebieden onderhouden. Dat noemen we ecologisch maaibeheer. Daarin staat o.a. ook of we het groen weghalen (maaien) en hoe vaak we dat doen. Met ons beleid op dat gebied van maaibeheer is veel winst te behalen.

Wat is het en waarom doen we het?

Bij ecologisch maaibeheer of het ecologisch maaien laten we sommige groene stukken in de gemeente ongemoeid. We maaien daar dan niet. Dankzij het laten staan van 15% tot 30% van het groen kunnen vele diersoorten, met name insecten, het hele jaar ongestoord op die groene plekken leven. Diverse insecten overwinteren namelijk op en in planten als eitje, larve of volwassen insect. Het kan goed zijn dat het groenvak in jouw buurt dode planten bevat. Deze worden dan bewust achtergelaten.

Planten

Omdat we minder vaak maaien, groeien er ook meer verschillende soorten planen. Door die variatie aan verschillende soorten planten ontstaan geschikte voedings- en schuilplaatsen. En het mooie is dat het groen per plek in de gemeente zal verschillen. Dat zorgt voor een afwisselend beeld in de stad. Het kan dus zijn dat het stuk groen bij jou in de buurt minder vaak onderhouden wordt. Dat is dan een bewuste keus om te zorgen voor een goed leefgebied voor de planten en de dieren.

Bloeiende soorten

Uiteindelijk willen we als gemeente meer bloeiende soorten planten. Tegelijkertijd blijven grassen ook een belangrijk onderdeel voor de biodiversiteit en zullen die ook altijd aanwezig blijven.

Overlast tegengaan

Naast het vergroten van de biodiversiteit is een ander belangrijk voordeel van het ecologisch beheer dat het waardevolle soorten aantrekt. Dit zijn bijvoorbeeld soorten die de eikenprocessierups en de geelpoothoornaar tegengaan. Meer variatie zorgt namelijk voor minder overlastgevende soorten. Door het ecologisch maaibeheer ontstaat uiteindelijk een systeem waar zowel wij als ook dieren en planten baat bij hebben.

Overig ecologisch beheer

Ecologische verbindingszones

Ecologische verbindingszones zijn verbindingen tussen natuurgebieden. Ze worden aangelegd zodat dieren en planten zich kunnen verplaatsen tussen verschillende gebieden. Als dieren en planten geen uitwisseling hebben met dieren en planten in andere gebieden lopen zij het risico om uit te sterven. De zogenaamde groene schakels worden aangelegd om de biodiversiteit te vergroten. Er komen dan meer dier- en plantsoorten in het gebied, zoals heide, de levendbarende hagedis, het groot dikkopje, het hooibeestje, zeggesoorten en hondsviooltjes. De verbindingszones zijn niet alleen voor planten en dieren, maar maken het landschap ook afwisselender en aantrekkelijk voor de mens. Vaak gaat de aanleg van natuur samen met de uitbreiding van wandel- en fietsroutes. In nieuwe natuur is ook vaak ruimte voor het bergen van water tijdens hevige regenbuien. In Tilburg zijn meerdere ecologische verbindingszones aangelegd: bijv. rond de Reeshofweide, de Lange Rekken, de Stadsakker, de Oude Leij en de Groote Leij.

Faunatunnels

De gemeente heeft faunatunnels of faunaduikers aangelegd op plaatsen waar wegen het leefgebied van diersoorten doorkruisen. Ook is er een faunabrug over het Wilhelminakanaal ter hoogte van de Burgemeester Letschertweg. Uit onderzoek blijkt dat veel diersoorten hier gebruik van maken. Waaronder ook kwetsbare soorten zoals de das, steenmarter, bunzing en egel. In totaal hebben we 59 faunatunnels in de gemeente Tilburg. Op een aantal plaatsen zijn nog geen goede verbindingen voor fauna; de gemeente werkt momenteel aan een zogenaamde “ontsnipperingskaart” om deze in beeld te brengen en knelpunten aan te kunnen pakken.

Poelen

De omgeving van Tilburg is van oudsher rijk aan amfibieën: kikkers, padden en salamanders. Om deze soorten te behouden zijn op veel plaatsen poelen aangelegd die bedoeld zijn als voortplantingswater voor deze kwetsbare diersoorten. Het is belangrijk om zorgvuldig met deze poelen om te gaan. Dit betekent onder andere dat het niet de bedoeling is om hier te vissen, om vis of andere dieren of waterplanten in de poelen uit te zetten, of om er honden in te laten zwemmen.   

De gemeente krijgt vaak de vraag waarom we kiezen voor ecologisch maaien. Ecologisch maaien ziet er op het oog slordig uit wat consequenties kan hebben voor het straatbeeld. Toch is het belangrijk: veel diersoorten zoals insecten, vogels en kleine zoogdieren zijn afhankelijk van de natuur in de stad. Op de pagina veelgestelde vragen, staan de antwoorden op vragen die je als inwoner kan hebben over het ecologisch maaien en ons ecologisch beheer.