De Omgevingscommissie

De Omgevingscommissie adviseert over bouwplannen, stedenbouwkundige plannen, ontwerpen voor de openbare ruimte, ingrepen in monumenten of het hergebruik van monumenten. De commissie gaat met initiatiefnemers of ontwerpers in overleg de grotere bouwplannen en ontwikkelopgaven. Met als doel om samen de maximale kwaliteit te bereiken. 

Commissie

Nieuwe gebouwen zijn van invloed op de (beleving van) onze omgeving. Daarom is zorgvuldigheid vereist, zeker als het gaat om grote ontwikkelingen, op strategische locaties en in kwetsbare omgevingen. Het stadsbestuur laat zich daarom sinds 2012 adviseren door de onafhankelijke Omgevingscommissie met daarin een aantal externe deskundigen. Het huidige commissieleden zijn benoemd tot december 2024:

  • ir. Christine Vanderheyden (voorzitter)
  • ir. Violette Schönberger (architect en stedenbouwkundige)
  • ing. Ingeborg Thoral AvB (landschapsarchitect en stedenbouwkundige)
  • ir. Johan de Wachter (architect).
  • drs. Hettie Peterse (architectuur- en cultuurhistoricus)
  • arch. Maarten Raaijmakers (architect en restauratiedeskundige)

De commissie wordt ambtelijk ondersteund door: 

  • ing. Coen van Barneveld als secretaris (coen.van.barneveld@tilburg.nl)
  • ir. Frank de Koning als plaatsvervangend secretaris (frank.de.koning@tilburg.nl)
  • drs. Joost Op ’t Hoog en drs. Dirk van Alphen (cultuurhistorie en architectuur) 
  • diverse adviseurs stedenbouw en landschapsontwerpers 

U heeft bouwplannen

Iedereen met bouwplannen (voor een eigen huis of een nieuw appartementencomplex) controleert op de website www.ruimtelijkeplannen.nl of het plan past in het bestemmingsplan. Past het niet of is het onduidelijk, dan kunt u een adviesverzoek indienen bij de gemeente. Aan dat adviesverzoek zijn kosten verbonden. De gemeente onderzoekt na een adviesverzoek of uw plan past in het bestemmingsplan. 

Voor meer informatie kunt u via telefoonnummer 14013 contact opnemen met een adviseur van de afdeling Dienstverlening.

Ligt een bouwplan in een welstandsvrij gebied, dan is er geen welstandstoets door de Omgevingscommissie nodig. Ook voor interne verbouwingen en voor ingrepen aan de achterzijde (mits niet gelegen aan de openbare ruimte) is er meestal geen welstandstoets nodig. Het is verstandig om dit na te gaan in de Welstandsnota Tilburg. In de nota vindt u ook een leidraad voor de aanpak van monumenten (11.4)  en ontwerpen voor de Openbare ruimte (10.2.11). Daarin staat beschreven hoe de commissie plannen bekijkt en waar ze op let. 

Voor grote plannen van ontwikkelaars is het noodzakelijk om een principeverzoek in te dienen. Het plan wordt dan eerst besproken in de stuurgroep Stedelijke Ontwikkeling. Zodra het plan daar groen licht krijgt, start de uitwerking. Afhankelijk van de grootte van het plan wordt bij de gemeente een projectleider of een projectmanager toegewezen. 

Werkwijze Omgevingscommissie

De commissie vergadert elke woensdagochtend in de oneven weken. Grotere plannen waarbij meerdere belangen spelen of een mondelinge toelichting nodig is worden besproken in de vergadering met de complete commissie. In overleg met de secretaris wordt bekeken welke behandeling aan de orde is. 

Kleinere plannen waarvoor criteria zijn opgenomen in de Welstandsnota worden onder mandaat behandeld door de secretaris. Ook plannen waarvoor criteria zijn opgenomen in de Welstandsnota handelt de secretaris af.

De agenda en de vergaderingen van de Omgevingscommissie zijn openbaar. Vaak zijn er geïnteresseerden aanwezig zoals leden van de Heemkundekring en journalisten. In overleg met de secretaris is een vertrouwelijke zitting zonder publiek mogelijk. Denk hierbij aan plannen die nog in een vroeg stadium zijn of waarover de omwonenden nog niet geïnformeerd zijn.   

De Omgevingscommissie gaat graag tijdig met initiatiefnemers in overleg zodat de uitwerking goed past bij de uitgangspunten die de gemeente stelt. Het is mogelijk om vooroverleg te hebben met de Omgevingscommissie; het zogenaamde ‘inspiratieadvies’. Hieraan zijn geen kosten verbonden. Uiteraard moet het plan voorafgaand aan het inspiratieadvies al getoetst zijn aan het bestemmingsplan (door middel van een adviesverzoek). De timing van de behandeling luistert nauw. Een plan moet niet te vroeg in de commissie besproken worden (zodat omwonenden het in de krant lezen voordat ze door de initiatiefnemer geïnformeerd zijn), maar ook niet te laat. In overleg met de projectleider/projectmanager van de gemeente wordt de behandeling in de Omgevingscommissie geagendeerd.  

Aanvragen voor ontwerpen Openbare ruimte

Vragen over inrichting van het groen worden door medewerkers van de gemeente beantwoord. Het ontwerp voor de openbare ruimte rond bouwplannen wordt meegenomen bij de welstandtoets door de commissie. 

Werken aan monumenten

Bij de monumententoets geldt een vergelijkbare aanpak als bij de welstandstoets. Bij monumenten liggen ingrepen, toevoegingen en wijzigingen gevoeliger dan bij nieuwbouw. Maatwerk en specifieke deskundigheid zijn vereist. Monumenten vormen vaak een uitzondering in hun omgeving. Ze hebben vaak specifieke vorm- en stijlkenmerken, die nu juist maken dat een gebouw een monumentale status heeft verkregen. Het is belangrijk om zorgvuldig met deze gebouwen en hun bijzondere waarden om te gaan. Aanpassingen zijn uiteraard niet uitgesloten. Voor vragen over monumenten kunt u terecht bij Joost op 't Hoog (beleidsmedewerker gemeentelijke en rijksmonumenten). 

Actuele aandachtspunten

Verdichtingsopgave

De stedelijke transitie en het bouwen binnen de bestaande stad vergt veel expertise, onderzoek en analyse. Voor de periode tot 2040 ligt er een stevige opgave om 25.000 woningen toe te voegen binnen het bestaande stedelijke gebied. Dat dergelijke opgaven zeer veel aandacht en betrokkenheid vragen en zorgvuldig tot stand moeten komen spreekt voor zich. 

Vergroening, energietransitie, verduurzaming, natuurinclusief bouwen

Deze thema’s zijn zeer actueel. Het vergroenen van de binnenstad, het tegengaan van hittestress, het opvangen van hemelwater. Al deze onderwerpen hebben aandacht. De commissie verwijst naar de Stadsnatuurkaart 2040. De commissie neemt de consequenties van bouwplannen op de stadsnatuur mee in haar beoordeling. 

Kwaliteitsteams

In de Piushaven en in de Spoorzone wordt er gewerkt met kwaliteitsteams. Als u een initiatief heeft binnen dit gebied wordt aanbevolen contact op te nemen met de gemeente Tilburg.