Overlast van de eikenprocessierups beperken

De  overlast van de eikenprocessierups van afgelopen zomer ligt bij de meesten nog vers in het geheugen. De gemeente Tilburg is al volop in de voorbereiding om de overlast komend seizoen zoveel mogelijk te beperken.

Samen met de onderhoudsaannemers wordt een rupsenbestrijdingsplan gemaakt. Op deze pagina wordt de informatie over de maatregelen voortdurend aangevuld.

Meer rupsen verwacht

De verwachting is dat het aantal eikenprocessierupsen in 2020 met 25% toeneemt. Dat weten we door metingen die in Brabant zijn gedaan met zogenoemde feromoonvallen. Deze vallen worden opgehangen vlak voor de vlinders gaan uitvliegen. Het aantal gevangen vlinders geeft inzicht in de te verwachten hoeveelheid rupsen in het jaar daarna. De verwachte toename vormt voor de gemeente de basis voor het plan van aanpak.

Overlast en plaag aanpakken

Er is helaas geen enkele manier om de overlast van de eikenprocessierups helemaal weg te nemen. Wel kunnen maatregelen worden genomen om de plaag en overlast zoveel mogelijk te beperken. Maatregelen zijn gericht op het voorkomen en bestrijden van de rups en op het verbeteren van de leefomgeving van de natuurlijke vijanden zoals mezen en insecten. De natuurlijke vijanden kunnen ervoor zorgen dat de overlast van de eikenprocessierups minder wordt, door dat er minder en minder grote rupsennesten zijn. Helaas kunnen ze er niet voor zorgen dat alle overlast verdwijnt. Daarom is bestrijding door de gemeente ook nodig.
Tilburg is aangesloten bij het landelijk en regionaal kennisplatform om de eikenprocessierups te bestrijden. Hier wordt kennis gedeeld en goed werkende aanpakken besproken.

Voorkomen en bestrijden

In Tilburg gaan de onderhoudsaannemers preventief spuiten met biologische bestrijdingsmiddelen om ervoor te zorgen dat er zo min mogelijk nesten komen. Hierbij wordt rekening gehouden met andere rups- vlindersoorten. De Vlinderstichting adviseert hierover.

Zodra er toch nesten zijn, worden deze weggezogen. De volgorde van locaties gaat op basis van het rupsenbestrijdingsplan. Plekken waar veel mensen samenkomen en/of kwetsbare groepen zijn (zoals scholen), hebben de hoogste prioriteit. Zodra de nesten komen, komt er een digitale kaart waarop voor inwoners zichtbaar is welke locaties wanneer aan de beurt zijn.

Het bestrijden is enorm zwaar werk. Ondanks de beschermende pakken die de medewerkers dragen, krijgen zij toch uitslag van de haren van de rups. Het werk kan maximaal een paar uur gedaan worden en dan moeten ze stoppen. Het is onder andere daarom dat het bestrijden zo moeilijk is. Dat is ook de reden dat de gemeente niet bij mensen thuis bestrijdt. Daar zijn simpelweg niet de mensen en middelen voor.

Natuurlijke vijanden

De natuurlijke vijanden van de rups zijn onder andere mezen en sluipwespen. Zij eten de rups namelijk op. Deze natuurlijke vijanden zijn de afgelopen jaren helaas in aantallen afgenomen. De balans in de natuur is verstoord geraakt, onder andere doordat de leefomgeving van veel vogels en insecten is verslechterd. Door te zorgen voor meer en gevarieerd groen, geven we vogels en insecten een landschap waar ze zich thuis voelen. De gemeente gaat daarom minder maaien onder en in de buurt van eikenbomen, zodat het groen (gras, bloemen en kruiden) in bloei kan komen. Verder plant de gemeente bloembollen en zaait een speciaal bloemenmengsel in. Ook worden weer nestkastjes voor mezen gehangen.

Meer verschillende bomen

Sommige Tilburgers riepen op om alle eikenbomen in Tilburg te verwijderen. Los van dat het dan wel heel kaal wordt (Tilburg heeft ongeveer 33.000 eikenbomen in het openbaar gebied), is de eik een boomsoort die van groot belang is voor de natuur. De eikenprocessierups is dus geen reden om de eik te kappen. Wel kiest de gemeente voor meer verschillende boom en plantsoorten om daarmee plagen te verminderen.

Wat kunnen inwoners zelf doen

Inwoners kunnen meewerken aan een betere leefomgeving voor de natuurlijke vijanden zoals mezen en insecten. Enkele tips:

  • Richt je tuin zo natuurlijk mogelijk in met veel groen
  • De tuin mag best een beetje rommelig zijn. Bladeren zorgen voor overwinteringsplekken voor insecten
  • Hang nestkastjes op in de buurt van een eik
  • Hang vleermuiskasten op. De vleermuis eet de vlinder graag
  • Plant bloemen in je tuin
  • Als je vogels voert in de winter, haal het plastic netje er dan vanaf. Dat krijgen de vogels anders binnen
  • Doe bij katten een belletje om in het voorjaar, zodat ze geen (jonge) vogels vangen
  • Gebruik geen chemische bestrijdingsmiddelen in je tuin
  • Kijk op rupsen.info voor meer tips