Wijkagenda Oud Noord

Het gebied Oud-Noord wordt begrensd door de Ringbaan-West, het Wilhelminakanaal en de Spoorlijn Breda-Eindhoven. In het gebied liggen de wijken Goirke, Hasselt, Bouwmeesterbuurt, Groeseind-Hoefstraat, Loven-Besterd, Theresia en Spoorzone-Noord. Er wonen 33.669 mensen.

De buurten in Oud-Noord verschillen vaak van karakter, maar hebben wel een zelfde identiteit. Er zijn zeer veel woningen in het gebied, waaronder relatief veel goedkope koopwoningen. Het aantal sociale huurwoningen ligt iets onder het Tilburgs gemiddelde, met uitzondering van de Hasselt waar het er boven ligt. Het aantal particuliere huurwoningen ligt wel hoger dan gemiddeld.

Gebied voor starters 

In Oud-Noord wonen opvallend veel alleenstaanden, waaronder studenten, arbeidsmigranten, statushouders en mensen die begeleid wonen. Het gemiddelde inkomen per huishouden ligt onder of tegen het Tilburgs gemiddelde. Het is een ideaal gebied voor starters, maar helaas zijn er weinig doorgroeimogelijkheden. Dit geldt ook voor de toenemende groep ouderen. De lage veerkracht in de Hasselt en Loven-Besterd blijven punten van zorg. Niet voor niets heeft het college in 2018 de Hasselt en de buurt Loven-Zuid aangewezen als aandachtswijken.

De detailhandel vind je voornamelijk in de Besterd, het Bart van Peltplein en de Jan Heijnsstraat. Er zijn 2 musea (Textielmuseum en De Pont), groenrecreatie (Wilhelminapark, Textielplein, Kanaaloever) en twee kinderboerderijen (Kerkibo en Maria Goretti).

Visie

Oud-Noord is een stadsdeel waar mensen naar elkaar omkijken. Het winkel- en voorzieningenniveau is op orde en aantrekkelijk. De openbare ruimte nodigt uit tot ontmoeting en beleving. Wel zijn er uitdagingen op het gebied van wonen, groen, mobiliteit, klimaat en energie. Door deze uitdagingen kan de leefbaarheid onder druk komen te staan.

Omgaan met vergrijzing 

In de wijk moeten alle uitdagingen aan elkaar gekoppeld worden. Bijvoorbeeld door te kijken naar het zo goed mogelijk benutten van een plek voor het bouwen van woonruimtes en hoe de wijk omgaat met een bevolking die steeds ouder wordt (vergrijzing). Er zijn verschillende soorten woningen nodig, zodat bewoners in elke fase van hun leven kunnen blijven wonen in de eigen buurt/wijk. In kwetsbare buurten waar bestaanszekerheid, opvoeding en gezondheid spelen, zijn professionals dichtbij en toegankelijk. De wijk is veilig en toekomstbestendig voor ondernemers. We onderkennen en stimuleren de eigen kracht van de wijknetwerken.

Kernopgaven Oud Noord

Aandacht en zorg voor kwetsbare bewoners

Beschrijving:
We hebben extra aandacht voor mensen die kwetsbaar (kunnen) zijn: kinderen hebben een goede start en bewoners ervaren bestaanszekerheid. Ze zijn niet eenzaam, hebben een sociaal netwerk en weten waar ze voor hulp terecht kunnen. Ouderen kunnen gezond en gelukkig ouder worden in hun wijk.

Acties:

Kinderen tot 12 jaar

  • Meet & Play groep voor kinderen tot 4 jaar en hun ouders in de Hasselt (in uitvoering; R-newt kids)
  • Schoolontbijt schooljaar 2021-2022 (in uitvoering; basisschool Cleijn Hasselt)
  • Zondagschool voor kinderen in de Hasselt die dat willen en nodig hebben (idee; Petje af)
  • Zomerschool  2020-2021-2022 voor alle kinderen in Oud Noord die dat willen en nodig hebben (in uitvoering; Bron)

Ouderen

  • GGoud; Gezond en Gelukkig oud in Tilburg (in voorbereiding; ContourdeTwern)
    In De Hasselt wordt vanaf 2022 een proef gedaan met Ggoud. Het samen bouwen aan een samenhangend ouderennetwerk, waarbij speciale aandacht zal zijn voor ouderen met een migratieachtergrond.
  • Dementievriendelijke Theresia (in uitvoering: stichting Z)
    Er wordt gekeken wat het huidige aanbod is. Daarnaast wordt bepaald wat de knelpunten voor mensen met dementie en hun mantelzorgers zijn en hoe het netwerk kan worden geoptimaliseerd. Er wordt ingezet op acties die impact hebben.
  • Stadstuin Theresia (in uitvoering; Stichting Stadstuin Theresia)
    Huiskamer van de wijk met verbindende activiteiten voor jong en oud.

Ondersteuning in de buurt

  • Dichtbij team en Huis van de wijk Kasteel
    Buurtondersteuner die aanwezig en zichtbaar is en verbindingen legt. Er komt een huiskamer in de wijk waar kwetsbare buurtbewoners dichtbij huis samen koffie drinken en activiteiten ondernemen (sinds 2020 in uitvoering: TBV, ContourdeTwern, gemeente, wijkraad ism Thebe en politie). Ook komt er een onderzoek naar een sociale buurtapp.
  • Buurtondersteuner Loven (in uitvoering; ContourdeTwern)
    De buurtondersteuner is een sociaal werker die buiten het gewone aanbod extra aandacht kan geven en verbinding kan leggen.
  • Wijkcirkel (in uitvoering; RIBW)
    Wijkcirkels voor kwetsbare personen in de Poorten (sinds 2020) 

Bestaanszekerheid en eenzaamheid

  • Netwerk armoede: (in uitvoering sinds 2017: ContourdeTwern, gemeente, wijkraad, parochie, corporaties, Toegang)
    4 maal per jaar uitwisselen van ervaringen en onderzoeken of we structureel iets kunnen verbeteren.
  • Wijkbezoeken Besterd (uitgevoerd, ContourdeTwern/wijkraad)
    In de “Kwantitatieve wijkanalyse Besterd, Theresia en Spoorzone” (CdT) scoorde het gebied relatief slecht op de levensdomeinen contacten/sociaal netwerk, administratie/financiën en regie. Er zijn mensen in de wijk geïnterviewd om meer inzicht te krijgen.
  • Kerstactie Goirke-Hasselt-Bouwmeesterbuurt (in uitvoering; samenwerking tussen wijkraad, parochie, CdT en basisscholen)

Sociale cohesie, bewegen, ontmoeten en overige acties

  • Beweegtoestellen Energieplein (in uitvoering: ContourdeTwern/fysiotherapeut/gemeente)
    Beweegtoestellen als verbindend middel voor jong en oud en samenwerkingsmogelijkheden tussen partijen zoals de wever, fysio, buurtsport, school.
  • Buitensporttoestellen (in voorbereiding/uitvoering; Bouwmeesterbuurt, ContourdeTwern)
    Stimuleren van buitensporttoestellen in  de openbare ruimte zodat kwetsbare en minder mobiele bewoners kunnen bewegen in hun buurt. Dit als vervolg op het  sport- en wandeluurtje in de buurt.
  • Festival GLoBe (in voorbereiding: Stichting MaKon > bewoners)
    'Gezond en gelukkig Loven-Besterd', een cultureel festival als middel om de sociale samenhang in Oud-Noord te versterken.
  • Minibieb Energieplein en MFA Het Spoor (in uitvoering: wijkbewoonster ondersteund door ContourdeTwern en Wijkraad TH)
    Een minibieb die bijdraagt aan de sociale verbondenheid in de wijk. Gemaakt door mensen van Amarant, een ankerpunt in de wijk. De bieb is een plek voor verbinding, gesprek en sociale controle. Initiatief leidt ook tot plek voor minibieb in MFA het Spoor.
  • Hasselts Uurtje (sinds 2017 in uitvoering; Gemeente, ContourdeTwern)
    Informeel wijknetwerk waar professionele partijen en vertegenwoordigers van bewoners elkaar ontmoeten en zich met elkaar verbinden. Eenmaal per jaar is er een wijklunch met elkaar.
  • Aanpak Textielstraat en omgeving (in voorbereiding; ContourdeTwern, Tiwos, WB)
    Kwetsbare buurtbewoners willen ruimte voor ontmoeting.
  • Kwartaallunch Oud-Noord (in voorbereiding; ContourdeTwern, Toegang en gemeente)
    Netwerkpartners komen 4 keer per jaar bij elkaar voor themabesprekingen en informatie-uitwisseling
  • Diverse ondersteuningsacties (in uitvoering: Wijkraad Loven-Besterd)
    De wijkraad wil diverse acties opzetten. Via parochie de Vlaspit en buurthuis De Wissel krijgen mensen die het moeilijk hebben een aardigheidje met kerst. Ook wordt er bijgedragen aan activiteiten van buurthuis de Wissel, zoals sport/gym- en boksattributen voor ouderen en jongeren. Ook komt er speelgoed voor kinderen, wordt er een kerstworkshop en wordt er samen gegeten bij Resto VanHarte.

Prettig samenleven in een dichtbevolkte, diverse, dynamische wijk

Beschrijving:
In Oud-Noord wonen veel verschillende mensen. Dit in combinatie met de beperkte ruimte, maakt samenleven, werken en recreëren soms een uitdaging. Die uitdaging wordt versterkt door de woningbouwopgave. Binnen al die drukte is het belangrijk dat er groen in de straten is, dat de aanwezige parken voor iedereen goed bereikbaar zijn en dat er ruimte is om te spelen en bewegen.

Acties:

  • Verdichting vraagt integrale Visie en Maatwerk (idee: gemeente en initiatiefnemers)
    Voor Oud-Noord zijn 3.000 extra woningen gepland. Dit biedt kansen om rotte plekken aan te pakken en woningen toe te voegen waar behoefte aan is: betaalbare eengezinswoningen en gelijkvloerse woningen. Maar er moet wel op een goede manier met de ruimte worden omgegaan. De wijk op de druk is nu al hoog. Daarom is maatwerk per buurt erg belangrijk, maar ook de samenhang tussen de verschillende initiatieven als geheel.
  • Masterplan Oud-Noord (idee; gemeente).
    We willen onderzoeken of een masterplan Oud-Noord ons kan helpen om richting te geven aan lokale ontwikkelingen. Hierbij moet rekening worden gehouden met alle verschillende leefgebieden.
    Lokale ontwikkelvisies (idee; gemeente en initiatiefnemers)
    In aansluiting op het bovenstaande moeten er ook lokale visies voor specifieke deelgebieden worden ontwikkeld , zodat maatwerk mogelijk is.
    KanaalzoneLoven (in voorbereiding; gemeente)
    Er moet de komende jaren een knoop worden doorgehakt over of een (groot) deel van de gewenste woningen in de Kanaalzone/woondriehoek Loven kan worden gebouwd: dit moet goed worden afgestemd met het onderzoek over de optimalisatie ruimtegebruik Kanaalzone. Als hieruit komt dat intensivering en hogere milieucategorieën op het bedrijventerrein prioriteit hebben, dan is de consequentie dat de woningbouwopgave moet worden afgeschaald.
  • Kwaliteit openbare ruimte versterken (gemeente en/of initiatiefnemers)
    In Oud-Noord is het versterken van de openbare ruimte noodzakelijk. Zo kan de leefbaarheid in combinatie met de verdichtingsopgave op orde worden gehouden en verbeterd. We hebben het dan over vergroening, vervuiling en fysieke inrichting. In diverse buurten houden bewoners bijvoorbeeld opruimacties waarbij ze samen zwerfvuil opprikken en elkaar helpen om voortuinen en zolders op te ruimen (in uitvoering; CdT, gemeente). Ook zijn er regelmatig initiatieven van buurtbewoners om de stenige straten wat op te vrolijken, bijvoorbeeld via een muurschildering. Rondom Basisschool de Vijfhoeven (in uitvoering; gemeente) worden nu de verkeersdoorstroming, het parkeren, het groen en het speel-/sportplein aangepakt.
  • Wijkinput MJP projecten (in uitvoering; omgevingsmanagers en wijkregisseurs)
    Via gesprekken met projectleiders en opdrachtgevers is er nadrukkelijk aandacht voor de wijkopgaven uit de wijkagenda. In Loven-Zuid wordt op dit moment gekeken hoe de projecten in de openbare ruimte specifiek bij kunnen dragen aan de thema’s sociale verbinding en eenzaamheid.

Vergroening

  • Groenzuilen rondom lichtmasten en kleine groentjes bij groot onderhoud (in uitvoering gemeente: Bouwmeesterbuurt, het Kasteel)
  • Vergroening Textielplein (in voorbereiding: Pien Rosmalen/Marco Klessens)
  • Moestuinen en adoptieplekken (in voorbereiding/uitvoering: ContourdeTwern en bewoners)
    Uitbreiden moestuinen in openbaar gebied en faciliteren van adoptieplekken voor buurtbewoners, bijvoorbeeld in de Textielstraat, op het Dessinateurplein en de Hoefstraat.
  • Stimuleringsactie Groen in de wijk (Wijkraad Loven-Besterd)
    Mensen verleiden om met een kleine bijdrage te vergroenen in de wijk.
  • Kinderboerderij Maria Goretti (in uitvoering: gemeente/ContourdeTwern/wijkraad)
    De kansen die de nieuwe kinderboerderij biedt als verbindend element benutten: versterken sociale verbinding, ontmoeting (jong/oud), recreëren, (milieu)educatie en sociale activiteiten.

Economische vitaliteit / ondermijning / veiligheid

Beschrijving: 
Oud-Noord is een zeer gemengd gebied, waar wonen en werken samengaan. We vinden het belangrijk dat het gebied krachtig blijft op economisch vlak. We streven naar een goed ondernemersklimaat met voldoende voorzieningen. Veilig ondernemen, alertheid op criminaliteit, voorkomen van leegstand en uitstraling van gebouwen en openbare ruimte. Deze ontwerpen maken hiervan onderdeel uit. We willen voorkomen dat criminaliteit op termijn een bedreiging vormt voor de economie en leefbaarheid van de wijken.

Acties:

Integrale aanpak Besterdring (in uitvoering: gemeente/lintenmanagement)
Voortzetting aanpak criminaliteit in samenwerking met de Korvel. Samen met specialisten in veiligheid, politie en ondernemers zetten we in op de domeinen ‘veilig en leefbaar’, ‘verbeteren straatbeeld’ en ‘werken en verblijven’.

  • Nauwe samenwerking Ondernemersvereniging Besterd / Lintenmanagement
  • Aandacht voor schoon (korte lijnen met Diamantgroep, schoonhouden op A-niveau, regelmatig bespreken knelpunten)
  • Periodiek veiligheidsoverleg ondernemers/wijken/politie/ stadstoezicht
  • Bestrijden verloedering samen met ondernemersvereniging

Herinrichting Besterdring (in voorbereiding: gemeente/lintenmanagement)
We gaan verder dan alleen een technische herinrichting en daarmee dragen we bij aan de versterking van de leefbaarheid van de wijk en het economisch klimaat van het wijkwinkelcentrum

  • Samenwerken op de thema’s fysiek, veiligheid en economie, klimaat, mobiliteit, enz.
  • Betere positie voor de omgeving van de Plus supermarkt en het “Rode Kruisgebouw”, op zichzelf en in relatie met Spoorzone.
  • Uitgebreid participatietraject als onderdeel van de sociale verbinding in de wijk.

Visie ontwikkeling Linten Korvel en Besterd (in voorbereiding: gemeente, lintenmanagement)
Op de Besterdring komen veel thema’s samen. Thema’s zoals wonen en werken, leefbaarheid, economische vitaliteit, veiligheid(ondermijning), herinrichting en herontwikkeling(en) moeten steeds opnieuw 'gewogen' worden. Eén samenhangend referentiekader is daarbij ondersteunend.

  • Er wordt onderzocht of het huidige beleidskader (Structuurvisie Linten) daarin nog voldoet of dat hier opnieuw naar moet worden gekeken. Hierbij wordt meegenomen of het opstellen van een nieuwe visie of gebiedsagenda voor de kernwegen Korvel en Besterd nodig is. 

Vitaliteit op de andere kernwegen (idee: gemeente en partners)

  • Met stakeholders onderzoeken hoe we secundaire kernwegen vitaal houden (Veldhovenring, Goirkestraat). Er is een transformatie gaande van detailhandel naar andere functies zoals (beschermd) wonen.

Platform 5041 continueren (in uitvoering)
Gemeente, politie, diverse maatschappelijke organisaties en bewoners bespreken specifieke ontwikkelingen op het gebied van veiligheid en overlast in het postcodegebied 5041.

Totstandkoming wijkagenda

De 4 oorspronkelijke wijkagenda’s zijn samengevoegd tot 1 wijkagenda Oud-Noord. De opgaves zijn benoemd door bewoners en professionals. De opgaven vanuit bewoners zijn gekomen uit individuele gesprekken (2020-2021), oproepen in de wijkkrant (2020) en op bewonersplatforms, groepssessies, wijkschouwen en door afstemming met de wijkraden (2020-2021). Professionals hebben prioriteiten kunnen aangeven via het Hasselts Uurtje en de Stuurgroepen Oud-Noord en Armoede. De Stuurgroep Oud-Noord is het coördinerende netwerk waarin professionals met elkaar de opgaven vertalen naar meer concrete acties. Hierin zitten de gemeente, de woningbouwcorporaties, ContourdeTwern, de toegang, de politie en de basisscholen. Ook is er regelmatig overleg met de ondernemersvereniging Besterd over het ondernemers- en leefbaarheidsklimaat. Verder hebben studenten Pedagogiek opgehaald wat kinderen/jongeren belangrijk vinden (2021). Ook intern worden op thema’s gesprekken gevoerd. Dit geven we verder vorm via gesprekken met de 'verbinders' (vanaf 2021).