Landschapspark Pauwels

Landschapspark Pauwels is een uitgestrekt gebied ten zuiden van De Loonse en Drunense Duinen en Kaatsheuvel / De Efteling en ten noorden van Tilburg. Een unieke omgeving waar natuur, landbouw, recreatie, water, cultuurhistorie en industrie samenkomen.

Pauwels Onderweg

Omdat de eerste editie van Pauwels Onderweg vorig jaar zo leuk was, is hier dit jaar een vervolg aan gegeven. De (virtuele) fietsroute voert langs interessante locaties en bezienswaardigheden in landschapspark Pauwels. De route is te fietsen op een tijdstip dat voor jou uitkomt, maar ook virtueel te beleven vanaf de computer of smartphone. De complete route is ongeveer 51 km lang. Je kunt er ook voor kiezen om het rondje oost (25 km) of west (29 km) te fietsen.

Fietsen is een leuke en sportieve manier om Pauwels te beleven en te zien wat er in zoal gebeurt in het gebied. Je doorkruist het gebied waar natuur, landbouw, recreatie, cultuurhistorie en industrie samenkomen. Onderweg kun je pauzeren bij de locaties om hierover iets te zien of te lezen. Deze informatie kan een afbeelding met tekst zijn, maar ook een kort filmpje. Op sommige locaties kun je een excursie of rondleiding volgen (vooraf te boeken) of een streekproduct kopen.

Knooppunten

De fietsroute is gebaseerd op het knooppuntennetwerk. Volg eenvoudigweg de knooppuntnummers op de paaltjes, van het ene naar het andere genummerde knooppunt. Hier en daar wijken we een stukje af van de knooppuntenroute, om interessante locaties en leuke bezienswaardigheden te zien. Het staat je vrij om te kiezen welke locatie je wilt bezoeken.

Stadsrand Noord

Op maandag 14 juni 2021 stelde de gemeenteraad van Tilburg de koers voor waterlandschapspark Pauwels vast met behulp van een koersdocument. Stadsrand Noord is een deelgebied van landschapspark Pauwels. Het koersdocument geeft richting aan de ontwikkeling van Stadsrand Noord. Het doel is om een aantrekkelijk en samenhangend overgangsgebied tussen stad en natuur te maken; de voortuin van Tilburg-Noord.  

Projecten en initiatieven

Van een aantal projecten en initiatieven is al bekend dat zij een plek krijgen in Stadsrand Noord:
-    De stedelijke waterberging Moerstraat, Kalverstraat en Stokhasseltlaan.
-    De uitbreiding van Groenrijk.
-    Wonen in een prikkelarme omgeving.

Stedelijke waterberging

Om stedelijk regenwater te vervoeren naar het waterpark in het Waterlandschap zijn een aantal bergingsvijvers en regenwaterverbindingen nodig in Stadsrand Noord. 

Uitbreiding GroenRijk

Tuincentrum GroenRijk wil uitbreiden. De gemeente wil hieraan meewerken. Wanneer de plannen van GroenRijk verder vorm krijgen, volgt er een ruimtelijke procedure. Bewoners uit de omgeving hebben dan de kans om te reageren op de plannen van GroenRijk. 

Wonen in een prikkelarme omgeving

In Stadsrand Noord wordt onderzocht of er plek is voor een kleine groep kwetsbare mensen, die over voldoende woonvaardigheden beschikt om zelfstandig te kunnen wonen maar in reguliere woonwijken teveel prikkels ervaren. De prikkels die deze mensen ervaren lopen uiteen, maar in veel gevallen speelt geluid een rol. Geluid vanaf de weg, maar ook van omwonenden of technische installaties in een woning. Ook het zicht op andere bewoners of drukke plekken kan een prikkel vormen. Deze mensen ontvangen in sommige gevallen hulp van een zorginstelling om zelfstandig te wonen. Zij komen niet in aanmerking om te wonen in een zorginstelling. Omdat er nog geen specifieke prikkelarme woonvorm is, vallen deze kwetsbare mensen op dit moment tussen wal en schip. De gemeente wil samen met zorgpartijen en woningbouwcorporaties 20-25 wooneenheden voor deze doelgroep realiseren en onderzoekt op dit moment de haalbaarheid hiervan.

Projecten van TenneT

TenneT is de beheerder van het hoogspanningsnet in Tilburg Noord. Er zijn twee lopende projecten van TenneT in Stadsrand Noord: 
1.    Het ondergronds bergen van de 150 kV verbinding.
2.    Het ondergronds aansluiten van de 150 kV verbinding met het 380 kV station bij de rioolwaterzuiveringsinstallatie.

Landschapstriënnale 2021

Op 7 april 2021 ging de documentaire ‘Een bloeiend bedrijf in een boeiend landschap’ van documentairemaker Ruut van der Beele in première. In deze documentaire wordt de balans tussen de economische ontwikkelingen en een aantrekkelijk landschap onderzocht met een focus op Landschapspark Pauwels bij Tilburg. De eigenaren van 5 ondernemingen in de omgeving vertellen hoe zij tegen het landschap aankijken. Ook geven landschapsarchitecten en een landschapskunstenaar hun visie op de boeiende relatie tussen economie en landschap. Het doel is te verkennen of en welke wisselwerking er is tussen bedrijven en hun omgeving. De documentaire bekijken kan via onderstaande link naar YouTube.

Van Gogh Nationaal Park

Deze documentaire werd gemaakt in het kader van de Landschapstriënnale 2021. Elke 3 jaar wordt ergens in Nederland de Landschapstriënnale georganiseerd. Voor iedereen die zich met het landschap bezighoudt, zich ermee verbonden voelt en er graag is. De 5e editie van de Triënnale vond plaats in het Van Gogh Nationaal Park in Noord-Brabant. Met als thema ‘High Green – Innovating the Landscape’ werden 10 concrete, internationaal relevante landschappelijke opgaven die spelen in deze regio uitgelicht.

Ambities

Waterparklandschap

Een van de ambities is de ontwikkeling van een grootschalig waterparklandschap. Bij hevige regenbuien kan het water hier worden opgeslagen en krijgen bewoners in Tilburg Noord geen natte voeten. Een waterpark helpt ook bij het natuurlijk zuiveren van water en kan voorzien in schone energie. Bovendien biedt wateropslag uitkomst in tijden van droogte en zorgt het voor verkoeling bij hitte. De bedoeling is om het waterpark zo in te richten, dat het ook aantrekkelijk is voor fietsers en wandelaars.

Recreatieve aantrekkelijkheid

Daarmee komt een ander aspect in beeld: het vergroten van de recreatieve aantrekkelijkheid. Landschapspark Pauwels, een plek vol (verborgen) schatten waar altijd iets te beleven is. Aan natuurschoon geen gebrek. De Brand, het Noorderbos, Lobelia en de Leemkuilen zijn een aantal voorbeelden van bestaande parels. Door ze met elkaar te verbinden, recreatieve routes aan te leggen, recreatieve mogelijkheden toe te voegen  en het gebied op een natuurlijke manier aan te sluiten bij de stad, ontstaat een aantrekkelijk recreatiegebied. Met extra groen op verschillende plekken, ontstaat een parkachtige uitstraling. Denk bijvoorbeeld aan een bijzondere bomentuin.

Versterken natuurnetwerk Brabant

De aanwezige natuurgebieden zijn belangrijke kwaliteiten. Een verdere ontwikkeling en versterking hiervan vergroot de impact en aantrekkelijkheid. Terughoudendheid met het toevoegen van nieuwe recreatieve voorzieningen is geboden bij stiltegebieden met grote ecologische waarden zoals De Brand. Over de N261 van Waalwijk naar Tilburg wordt een bijzondere brug - een recroduct - aangelegd. Zo kunnen kleinere dieren, zoals kikkers en marters, gemakkelijk van het ene gebied naar het andere. Het unieke aan deze brug is dat ook mensen deze kunnen gebruiken.

Verduurzaming landbouw

Minstens zo belangrijk is een aantrekkelijk toekomstperspectief voor de landbouw. Duurzaam en van meerwaarde voor het landschap, bijvoorbeeld omdat ze een rol hebben bij het natuurbeheer. Maar ook rechtstreeks verse producten leveren voor de stad en duurzame energie opwekken. Grondeigenaren worden gestimuleerd om zelf met ideeën te komen.

Masterplan gereed

De gemeenten Tilburg, Loon op Zand, de waterschappen De Dommel en Brabantse Delta, de Provincie Noord-Brabant, De Efteling, Natuurmonumenten, Brabants Landschap, ZLTO en Midpoint House of Leisure hebben afspraken gemaakt om Landschapspark Pauwels verder te ontwikkelen. Deze plannen zijn uitgewerkt in een ruimtelijk plan, het zogeheten Masterplan. Dit is een algemeen plan dat omschrijft hoe landschap, cultuurhistorie, natuur, landbouw, water én recreatie  in samenhang met elkaar versterkt kunnen worden. In het plan zijn de volgende doelen uitgewerkt:

  • verbeteren van de kwaliteit van het cultuurlandschap
  • realiseren van een waterlandschap als identiteit van het gebied
  • recreatie en bereikbaarheid verbeteren
  • kracht, impact en aantrekkelijkheid van natuurgebieden vergroten
  • verduurzamen van de landbouw
  • leveren van een waardevolle bijdrage aan de energietransitie
  • aantrekkelijker maken van het landschap in z'n geheel

Hoe nu verder?

Nu het Masterplan gereed is, begint het pas. Bij het masterplan horen allerlei projecten die de partners in een periode van 10 jaar willen uitvoeren. Bij die projecten worden geïnteresseerde burgers, ondernemers en instanties betrokken. Bij ieder project gaat het om maatwerk. Ook is er ruimte voor (burger)initiatieven goed passen in de realisering van het landschapspark zoals het masterplan beoogt en zijn particulieren in de gelegenheid om grond beschikbaar te stellen voor het aanleggen van struinpaden door het landschap, tot het aanleggen van een poel. Met het masterplan als basis hopen we dat de komende jaren vele initiatieven ontstaan.
Geïnteresseerd in het totale masterplan? U kunt een digitale versie van het plan opvragen via info@landschapsparkpauwels.nl.

Lopende projecten

Ook al is het gebied de komende jaren volop in ontwikkeling, er is al veel te doen en te beleven in Landschapspark Pauwels. Een wereldattractie van formaat is natuurlijk De Efteling. En voor wie graag wandelt, zijn Lobelia en Huis ter Heide een aanrader. Of het Noorderbos. Of bezoek de educatieve boerderij Pauwelshoeve aan het Moleneind in Loon op Zand. Fietsen huren om de streek te verkennen, streekproducten kopen, een kop koffie drinken... het kan allemaal.