Stadsforum en Koningswei

Binnen enkele jaren ontstaat in de ruimte tussen de Schouwburg, concertzaal met kunstcluster, Factorium, Heikese kerk, het Kantongerecht, het paleis-raadhuis en stadhuis een levendig plein: het Stadsforum. Ook het Koningsplein krijgt de komende jaren een metamorfose. 

Op het Stadsforum komt ruimte voor de markt, de kermis en andere evenementen, zoals Tilburg Zingt. Het verkeer krijgt ook een plek, maar het doorgaande verkeer op de Paleisring moet wel flink verminderen. Het Stadsforum wordt in de toekomst een stuk groener en klimaatbestendiger. Ook zijn er ingrijpende plannen voor het Koningsplein. Het Koningsplein wordt Koningswei: met veel groen, een verbinding naar de Piushaven via de huidige Koopvaardijstraat en nieuwe appartementen.

Vervolgstap in plannen Koningswei en Stadsforum

De gemeente Tilburg, Amvest en TBV Wonen hebben overeenstemming bereikt over de plannen voor het Koningsplein. In het afgelopen jaar is in overleg met het planteam (met daarin allerlei belanghebbenden) het Stedenbouwkundig plan verder uitgewerkt. Het college legt dat plan nu voor aan de gemeenteraad die waarschijnlijk 13 december a.s. een eindbeslissing neemt. Gelijktijdig nemen ook Amvest en TBV Wonen de noodzakelijke bestuurlijke besluiten. Eind 2021 is zeker of de ontwikkeling van Koningsplein naar Koningswei definitief doorgaat.

In de periode 2023-2027 transformeert het Koningsplein naar Koningswei. Op het plein komt veel groen (een grasweide, bloemenperken en bomen) waardoor midden in de stad een stadspark wordt toegevoegd met volop ruimte om te verblijven, een balletje te trappen of te schommelen onder de bestaande pergola. Het kleine parkeerterrein op het plein verdwijnt en maakt plaats voor extra groen. De ondergrondse parkeergrage blijft behouden en krijgt een groen dak dat het regenwater vasthoudt als appel voor de dorst bij drogere perioden. Rond het plein komen twee nieuwe gebouwen met daarin 367 appartementen. Zo’n 68% hiervan valt in de categorie sociale huur en middeldure huur. Er komt ook een Gastenhuis; een kleinschalige woonvorm voor mensen met dementie. Voor de openbare ruimte is een voorlopige schets gemaakt. Deze schets wordt na het raadsbesluit verder uitgewerkt naar een Voorlopig Ontwerp. Het huidige planteam blijft bij dit proces betrokken.

Impressies Koningswei

Markt en evenementen

De markt en diverse evenementen blijven voorlopig nog gebruik maken van het Koningsplein. De werkzaamheden op het Willemsplein (fase 1 aanleg Stadsforum) starten in maart 2022 en duren tot het 2e kwartaal 2023. Zodra de werkzaamheden uit de 1e fase klaar zijn, verhuist de markt grotendeels naar het Stadsforum. Een gedeelte van de markt blijft dan nog op het Koningsplein. Pas als de 2e fase van het Stadsforum klaar is  (2e kwartaal 2024) is er op het Stadsforum voldoende plek om de markt definitief over te plaatsen.    

Ruimtelijke procedures en planning

Indien de gemeenteraad op 13 december 2021 akkoord gaat en ook Amvest en TBV Wonen positief besluiten over de noodzakelijke investeringen, wordt het bestemmingsplan aangepast. Hiervoor worden het Stedenbouwkundig Plan voor de woningbouw en het schetsontwerp van de openbare ruimte in de komende periode verder uitgewerkt. Het aangepaste bestemmingsplan gaat uiterlijk in de zomer van 2022 ter inzage. 
In de loop van 2023 zijn alle procedures waarschijnlijk afgerond en starten eind 2023 de sloopwerkzaamheden. Aansluitend start de nieuwbouw. In 2026 is de bouw gereed en aansluitend start de aanleg van de openbare ruimte, waaronder het groen.

Meest gestelde vragen Koningsplein

Plannen Stadsforum

Maandag 4 oktober 2021 heeft de gemeenteraad ingestemd met het plan om het doorgaand verkeer op de Cityring te ontmoedigen door onder andere de Bisschop Zwijsenstraat los te knippen van de Cityring. Nu de raad heeft ingestemd met deze plannen stelt het college voor om de aanleg van het Stadsforum (omgeving Willemsplein) te versnellen. Zodat de overlast voor de bezoekers, bewoners en andere gebruikers van de binnenstad enigszins wordt beperkt. Over deze versnelling neemt de raad ook in december 2021 een besluit. 

Fase 1    Maart 2022 – 2e kwartaal 2023 (blauw op de kaart)

Na carnaval 2022 starten de werkzaamheden op het Willemsplein (fase 1 Stadsforum). De Maawmuur wordt verplaatst naar een nog nader te bepalen locatie, de Fontein van Beljon wordt aangepast, de parkeergarage van het stadskantoor wordt gesloopt en het verhoogde Willemsplein wordt verlaagd. Aansluitend wordt de openbare ruimte (groen en plein) aangelegd. 

Fase 2    Voorjaar 2023 tot medio 2024 (geel op de kaart)

In deze fase wordt de Paleisring en een klein deel van de Schouwburgring opnieuw ingericht 
(naar 1 rijstrook) en ook de openbare ruimte wordt aangepast. Tijdens de werkzaamheden blijft de Paleisring met 1 rijstrook open voor verkeer, maar er zal in deze periode wel sprake zijn van stremmingen. 

Fase 3    Nog niet bekend (groen op de kaart)

Op dit moment loopt een haalbaarheidsonderzoek naar de herontwikkeling van de Schouwburgpromenade en het Louis Bouwmeesterplein. Wanneer deze laatste fase wordt aangepast is nog niet bekend. 

Behandeling gemeenteraad 

Op 13 december 2021 beslist de gemeenteraad over zowel het Stedenbouwkundig plan Koningswei als het collegevoorstel om de aanleg van het Stadsforum te versnellen. De vergaderingen van de gemeenteraad zijn openbaar. U kunt de vergaderingen online volgen via de website van de raad (www.raadtilburg.nl). Daar vindt u ook de definitieve vergaderplanning.

  • 22 en/of 29 november 2021     Informatieronden raad (inspreken mogelijk)
  • 6 december 2021                     Debatronde raad
  • 13 december 2021                   Gemeenteraadsvergadering

Meest gestelde vragen Stadsforum

Hieronder vindt u een overzicht van meest gestelde vragen en antwoorden over het Definitief Ontwerp Stadsforum. 

Planning besluitvorming en aanleg

Hoe ziet de besluitvorming over het Stadsforum er uit?

Begin februari 2021 vergadert het college over het raadsvoorstel Definitief Ontwerp. Als het college instemt, bespreekt de gemeenteraad het ontwerp in maart. Als de raad instemt ligt het Definitieve Ontwerp vast. In het 4e kwartaal van 2021 beslist de raad over het budget  dat nodig is voor 1e fase (Willemsplein). Over de budgetten die voor de volgende fasen nodig zijn beslist de raad in 2022 en 2023. De raadsagenda vindt u op https://tilburg.notubiz.nl.

Wanneer start de aanleg van het Stadsforum?

2021: Op dit moment wordt fase 0 (omgeving Stadskantoor 1) aangelegd. Deze fase is klaar in het najaar (2021).

2022: In 2022 volgt fase 1 (Willemsplein). Deze werkzaamheden starten in het voorjaar van 2022. De werkzaamheden duren circa tien maanden. De omgeving Willemsplein is dan gereed en dat gedeelte kan in gebruik genomen worden door o.a. evenementen, een gedeelte van de markt en de kermis. 

2023: In 2023 wordt het voorterrein van de Schouwburg/Fontys/Concertzaal aangepast. Ook het westelijke deel van de Paleisring wordt aangepast (naar 1 rijstrook). Uiteraard mits de gemeenteraad hier in maart 2021 mee instemt. Deze werkzaamheden duren ook zeker 10 maanden. De Cityring blijft open voor bestemmingsverkeer (bewoners binnenstad, bussen taxi’s, verkeer op weg naar de parkeergarages).

2024: In 2024 wordt het oostelijke deel van de Paleisring aangepakt (inclusief afslag richting Bisschop Zwijsenstraat). Ook de openbare ruimte in het gedeelte tussen de Katterug en de voormalige rechtbank wordt aangelegd. Deze werkzaamheden duren circa 10 maanden. Ook tijdens deze werkzaamheden blijft de Cityring open voor bestemmingsverkeer (bewoners binnenstad, bussen taxi’s, verkeer op weg naar de parkeergarages).

2023-2026: Zodra er overeenstemming is tussen de gemeente en de vastgoedeigenaren rond het Koningsplein start de realisatie van de Koningswei (Koningsplein). De bouwwerkzaamheden starten waarschijnlijk in 2023 en duren tot 2025. De openbare ruimte (het groen) wordt aansluitend aangelegd (in 2025-2026).

Relatie Koningsplein

Waarom is het plan Koningswei afhankelijk van de Cityring?

De planvorming voor Koningswei is volop in ontwikkeling. De ambitie is om het Koningsplein met de Piushaven te verbinden, nieuwe woningen te ontwikkelen en meer groen te krijgen in de binnenstad. De gemeente is hierover in overleg met de eigenaren van gebouwen. Het vraagt een gezamenlijke investering om deze ontwikkeling van de grond te krijgen. Vergroenen op deze plek is alleen mogelijk als de markt verhuist naar het Stadsforum. En om de markt naar het Stadsforum te verplaatsen, is er ruimte nodig waar nu één rijbaan van de cityring ligt. Het is o.a. om die reden wenselijk de cityring aan te passen.  

Wanneer wordt de Koopvaardijstraat en de verbinding naar de Piushaven opgeknapt? 

Ook deze ontwikkeling is afhankelijk van de planvorming op de Koningswei. Afhankelijk of en hoe de nieuwe woningen op de Koningswei eruit komen te zien, kan de doorsteek naar de Piushaven worden gemaakt. De locatie van de doorsteek maakt de verbinding van de Koopvaardijstraat naar het Koningsplein. Hierna kan de gemeente pas starten met de voorbereidingswerkzaamheden om de ambitie om de Koopvaardijstraat te vergroenen, te realiseren. De gemeente hoopt hier in 2021 meer duidelijkheid en zicht op de planning te krijgen.

Vergroenen en inrichting

Kan het Stadsforum nog verder vergroenen?

Het Stadsforum is ontworpen als een plein waar activiteiten op passen, zoals de kermis, de markt en Tilburg Zingt. Juist vanwege de evenementen kan niet het hele plein een grote, groene stadstuin worden. De bomen op het Stadsforum gaan straks zorgen voor verkoeling. Ook de gebouwen rond het Stadsforum (zoals het Stadskantoor) krijgen een groene voortuin. Door de markt te verplaatsen naar het Stadsforum ontstaat er ook op het Koningsplein ruimte om nog meer te vergroenen. 

De parkeerkelder onder het Willemsplein verdwijnt. Waar gaat het personeel van Stadskantoor 1 straks parkeren?

In beschikbare omliggende parkeergarages. 

Komt er horeca op het Stadsforum?

Er is nu al enige horeca in het gebied zoals bij Schouwburg Concertzaal Tilburg en de Caroussel. Het paleis-raadhuis en het gerechtsgebouw gaan een nieuwe invulling krijgen. Of hier horeca (bij) komt is nog niet bekend.

Hoeveel bomen komen er op het Stadsforum?

Er komen circa 100 nieuwe bomen. Zij worden in de grond geplant, dus niet in bakken zoals op het huidige Koningsplein.  Ook ontstaat er op het Koningsplein ruimte om nog meer te vergroenen. 

Blijft er een bushalte op de Paleisring?

Ja. De huidige bushalte Paleisring wordt wel verplaatst naar het begin van de Paleisring (oostzijde Katterug). 

Blijft de Beljon fontein behouden?

Ja, de fontein van Beljon blijft behouden. 

Komt er een vast podium op het Stadsforum? 

Ja, die komt aan de zuidzijde van de Fontein van Beljon. 

Er liggen ter hoogte van de kerk proefstroken met diverse soorten stenen. Is al duidelijk welke bestrating het Stadsforum krijgt?

Dit is afhankelijk van de besluitvorming van het college (februari) en raad (maart) dit jaar. In het definitief ontwerp is rekening gehouden met de natuurstenen variant. 

Blijft het paleis en de raadszaal goed zichtbaar als er zoveel nieuwe, lange en grote bomen op het Willemsplein komen? 

Het Willemsplein en de ruimte tussen de Schouwburg en de Schouwburgpromenade zijn de belangrijke groene kamers op het Stadsforum. Deze twee hebben ook een ruimtelijke relatie met elkaar, o.a. door de zichtlijn ertussen, die via de (te behouden) vijver van Beljon loopt. Die zichtlijn is gegarandeerd, evenals het zicht dat de gebruiker van het Stadsforum straks heeft op het een groot deel van het Paleis. Dat wordt bereikt doordat de bomen kronen hebben boven ooghoogte van de wandelaar en de fietser. Overigens vindt de gemeente het geen bezwaar als het Paleis deels schuil gaat achter groen. De reden daarvoor is de vergroeningsopgave, het behoud van de huidige platanen en het historisch besef dat de ruimte rondom het Paleis van origine is ingericht geweest als park/ tuin met grote bomen.

Evenementen

Bij de nieuwe situatie van de binnenstad, wat gebeurt er met de grote evenementen? Bijvoorbeeld optochten en kermis.

Bij het ontwerp van het Stadsforum is rekening gehouden met grote centrum stedelijke evenementen zoals de kermis en met Tilburg Zingt. Uitgaande dat ook kleine evenementen zullen passen op het Stadsforum. Voor die grote evenementen  wordt ook nu al de cityring afgesloten. Er is geen effect op het aantal afsluitingen van de Cityring voor evenementen. De afsluiting blijft nodig bij dezelfde evenementen. Op 28 juni 2019 is de locatiematrix evenementen vastgesteld met een maximum van 12 (gedeeltelijke) afsluitingen van de cityring per jaar.

Waarom zijn evenementen zoals een kermis en Tilburg Zingt zo bepalend, terwijl zeker nu niet duidelijk is of deze evenementen over 20 jaar nog zo kunnen plaatsvinden?

Ongeacht hoe evenementen zich ontwikkelen is het prettig om een groot stadsplein te hebben. Een plein waarop de markt, evenementen en huldigingen een plek kunnen krijgen. Een plein van en voor Tilburg. 

Hoeveel grote evenementen gaan er vanaf 2023 plaatsvinden op het Willemsplein? Tot hoe laat duren de evenementen?

In de zogenaamde locatiematrix is vastgesteld hoeveel evenementen er per locatie mogen met een hoog geluidsniveau. Naast de collectieve dagen (bijvoorbeeld carnaval, kermis en koningsdag) mag er op het Willemsplein op 5 dagen een hoog geluidsniveau van 80 dB(A)/95 dB(C).

Verkeer

Hoeveel verkeer rijdt er in 2025 over de Paleisring?

Tilburg groeit. Meer bewoners en bezoekers betekent meer autoverkeer. Een verkeersmodel laat zien dat het verkeer op de cityring in de toekomst steeds vaker vastloopt als we niet ingrijpen. De helft van het verkeer op de Cityring hoeft helemaal niet in de binnenstad te zijn. Dat (doorgaande) verkeer kan beter de ringbanen gebruiken om hun bestemming te bereiken. Daar is nog voldoende plek. Hierdoor wordt het rustiger op de Cityring en blijft de bereikbaarheid van de binnenstad goed. Het college wil het doorgaande verkeer weren uit de binnenstad door een ingreep op de oostflank (tussen de Spoorlaan en de Piusstraat). Iedere dag rijden er 18.000 voertuigen over de Paleisring. Circa 10.000 voertuigen komen vanaf de Heuvelring. Als deze verkeersstroom wegvalt, dan kan de Paleisring terug naar één rijstrook. Daarop rijden per dag dan maximaal 8.000 voertuigen (mensen die in dit deel van de binnenstad wonen of werken, bussen, taxi’s en hulpdiensten). Bij dat aantal is er sprake van een autoluw Stadsforum waarop voldoende ruimte is voor de markt en evenementen. In de komende maanden wordt de ingreep besproken met onder andere het Binnenstadsmanagement, de wijkraden en de Linten. In juni 2021 neemt de gemeenteraad hierover een besluit. 

Waarom gaat niet al het verkeer van het Stadsforum af? 

Met 8.000 voertuigen per dag blijft de binnenstad goed bereikbaar voor bestemmingsverkeer en is er voldoende veilige ruimte voor vergroening, markt, kermis en evenementen. Oftewel een goede verhouding tussen verkeer, veiligheid en verblijfskwaliteit. 

Waarom is er gekozen voor scheiding van het auto-en fietsverkeer? 

Dit heeft te maken met de 8.000 voortuigen die er per dag blijven rijden. Om dit veilig te regelen, is het belangrijk dat het auto- en fietsverkeer worden gescheiden met duidelijke aanduidingen wie zich waar mag rijden. 

Krijgt de nieuwe Paleisring straks zebrapaden of oversteekplekken met verkeerslichten?

Op het gedeelte langs het Stadsforum komen geen zebrapaden of oversteekplekken met stoplichten. Er is straks 1 rijbaan met minder auto’s en met een maximum snelheid van 30 km per uur. Het wordt makkelijker om over te steken. We gaan de oversteken veilig inrichten, maar verkeerslichten en zebrapaden zijn hier niet nodig.

Wordt er op de Paleisring en Schouwburgring gehandhaafd op snelheid?

Er is geen permanente controle, maar er wordt wel geregeld gecontroleerd. Een voorbeeld hiervan is de mobiele flitspaal op de Paleisring..

Hoe verandert de situatie op de Bisschop Zwijsenstraat? 

In het kader van het Stadsforum wordt de Bisschop Zwijsenstraat tussen de Paleisring en de toegang van de Koningspleingarage in het ontwerp meegenomen. Op de Bisschop Zwijsenstraat neemt door de ontwikkeling van het Stadsforum de hoeveelheid verkeer af van ruim 6.000 voertuigen per etmaal naar ruim 2.000. In de plannen voor het Stadsforum zijn echter géén aanpassingen aan de Bisschop Zwijsenstraat meegenomen. De netwerkanalyse gaat aan de slag met de toekomstige functie van de Bisschop Zwijsenstraat. Dit speelt nadat het Stadsforum klaar is, dus na 2025.

Blijft de Bisschop Zwijsenstraat een uitgaande route vanuit de paleisring?

Ja, de Bisschop Zwijsenstraat blijft de zuidelijke uitgaande route van het Stadsforum en de parkeergarage.

Wordt de Bisschop Zwijsenstraat autoluw en daarmee ook een 30 kilometerzone?

Door de maatregelen neemt de hoeveelheid verkeer flink af. Vooralsnog zijn er geen concrete plannen de Bisschop Zwijsenstraat 30 km/h te maken. Deze maatregel wordt na 2025 bekeken bij de uitwerking van de netwerkanalyse.

Ook in de Bisschop Zwijsenstraat wordt hard gereden. Worden er drempels aangelegd in de Bisschop Zwijsenstraat?

Dat zit niet in de planning. Belangrijk afwegingscriterium daarbij is de aanwezigheid van de bus. Het huidig beleid laat het niet toe drempels op een busroute aan te brengen.

De kruising Primus van Gilsstraat- Bisschop Zwijsenstraat is een onoverzichtelijk en gevaarlijke kruising. Wordt deze aangepast op korte termijn?

In het kader van het Stadsforum zijn daar geen concrete plannen voor.

Indien de oostelijke cityring het nieuwe lint wordt, kan er dan aangegeven worden hoe het verkeer in de Primus van Gilsstraat en de huidige verkeerstroom minder wordt en gaat lopen, rekening houdend met eventueel sluipverkeer?

Dit heeft alle aandacht in de uitwerking van de maatregelen uit de netwerkanalyse en wordt in dat kader meegenomen. De uitwerking van de maatregelen die moet leiden tot de reductie tot 8.000 voertuigen per etmaal op het Stadsforum wordt dit voorjaar (2021) gemaakt. Dan wordt ook nagedacht over eventuele maatregelen op de alternatieve routes.

Heeft u nog vragen over de Netwerkanalyse? 

Overige vragen

Hoe kan ik invloed uitoefenen op de plannen?

Het ontwerp voor het Stadsforum is tot stand gekomen in overleg met het Binnenstadsmanagement Tilburg (BMT), Stichting Tilburgse Markten, het kunstcluster (Schouwburg Concertzaal Tilburg, Fontys en het Factorium) en het planteam Stadsforum/Koningswei (met daarin omwonenden en ondernemers uit de directe omgeving). Ook is er in 2020 een stadsbrede enquête geweest over de activiteiten die op het nieuwe plein moeten gaan plaatsvinden. Ruim 1200 mensen vulden de enquête in. U vindt het verslag met alle resultaten op deze websitepagina. De reacties zijn waar mogelijk meegenomen in de uitwerking naar het Definitief Ontwerp (DO). Het college bespreekt het DO begin februari (2021). De raad bespreekt het DO in maart 2021. Inspreken tijdens de raadsbehandeling is uiteraard mogelijk.

Is er nog een informatiebijeenkomst?

Vooruitlopend op het vaststellen van het Definitief Ontwerp door college en raad heeft de gemeente het ontwerp op dinsdagavond 19 januari 2021 gepresenteerd aan omwonenden en geïnteresseerden. Vanwege de lockdown was een fysieke informatieavond op dit moment niet mogelijk. U vindt de opname van de online informatieavond van 19 januari jl., het ontwerp, een bijbehorend filmpje en een overzicht van meest gestelde vragen op deze pagina. Hier vindt u ook de beoogde planning van de werkzaamheden.

Waar kan ik mijn resterende vragen kwijt? 

U kunt contact opnemen met projectleider Chern Jansen via chern.jansen@tilburg.nl.

Impressies Stadsforum

Enquête Stadsforum

Waarvoor zou u het stadsforum graag bezoeken? Die vraag stond in oktober 2020 centraal in een stadsbrede enquête. Ruim 1200 mensen vulden eind 2020 de enquête in. Het enthousiasme voor het nieuwe Stadsforum is groot. De meeste mensen verwachten het nieuwe plein te bezoeken om te ontspannen in het groen (77,4%), voor grote evenementen (71,1%) of om elkaar te ontmoeten (68%).

De behoefte aan meer groen, bomen en biodiversiteit is groot. Datzelfde geldt voor een open podium, een plek voor straatmuziek en -theater. Horeca op het plein (een terrasje of kiosk) is ook belangrijk. Over het verkeer langs het Stadsforum waren de ondervraagden het niet helemaal eens. Sommigen pleitten voor een volledig autovrij gebied, maar de doorstroming in het centrum blijft ook belangrijk.

Download het eindrapport over de enquête.(PDF, 192,1 KB)

Buurtbinders haalden meningen en wensen op over het toekomstige Stadsforum. 

Paleis Koning Willem II

Aan het (toekomstige) Stadsforum staat het Paleis van Koning Willem II. Het wordt nauwelijks gebruikt en dat is zonde. Dit pand kan bijdragen aan de levendigheid op en aan het Stadsforum. Er wordt gekeken naar de mogelijkheden voor een publieksvriendelijke invulling. We roepen Tilburgers op om actief mee te denken.

Meer informatie

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met projectleider Chern Jansen van de gemeente. Zij is tijdens werkdagen bereikbaar via telefoonnummer 06-11412315 en per e-mail via chern.jansen@tilburg.nl